Als je je alleen maar kritisch en onafhankelijk opstelt, dan ga je het niet redden in een raad. Je moet kunnen ‘bonden’ en kunnen steunen, dat is hoe mannen met elkaar samenwerken. Zegt Marry de Gaay Fortman.

bonden in de raadBonden is verbinding zoeken, solidariteit voelen, in het teambelang denken, elkaar steunen. Veel mensen vinden dat typische vrouweneigenschappen. Maar het zijn juist mannen die het goed kunnen. Mannen zijn goed in bonden omdat ze hiërarchisch zijn en daardoor van nature geneigd om mee te veren. Zegt een voorzitter iets waar een man het niet mee eens is, dan kan hij er toch in meegaan. Hij vertrouwt de voorzitter, wil hem niet afvallen. Pas als een man het fundamenteel met een ander oneens is, komt hij in opstand. Vrouwen zijn wars van hiërarchie, ze worden vooral geleid door gelijk en kunnen daardoor meedogenloos direct zijn. Mannen kunnen dat als bedreigend en contraproductief ervaren.

Maar gelijk hebben is wat anders dan gelijk krijgen. Daarvoor heb je anderen nodig. Mannen weten dat. Ze denken verder dan het gelijk, ze denken aan het teambelang en zijn daardoor in staat om de besluitvorming vlot te trekken. Dat heb ik zelf ook mogen ervaren. Tijdens een vergadering kwam ik wat fel uit de hoek, maar ik kreeg steun van een collega-toezichthouder. Later – onder vier ogen – gaf hij me de onbetaalbare tip: ‘joh, iets minder direct zijn werkt veel beter’. Dát is solidariteit.

Humor als smeermiddel

Moeten vrouwen zich dan aanpassen aan de hiërarchie van mannen? Nee. De kritische houding van vrouwen is in elk team nodig. En vrouwen maken met hun directheid zaken bespreekbaar die anders onbesproken zouden blijven. Hiërarchie en solidariteit hebben ook hun keerzijde, omdat ze makkelijk tot tunnelvisie leiden. Maar waar vrouwen nog wel een slag kunnen maken, is de manier waarop ze samenwerken. Zelf gebruik ik graag humor als smeermiddel. Als je als rvc gezamenlijk een beslissing neemt, maar de voorzitter en vice-voorzitter besluiten achteraf bij een een-tweetje wat anders, kun je boos worden. Vrouwen denken dan: neeee, dat zijn de regels niet. Mannen denken: ik heb vertrouwen in de vicevoorzitter en voorzitter, ik laat het maar even gaan. Zelf kies ik voor een andere aanpak. Ik maak het bespreekbaar met humor. ‘Gaan jullie dat nu echt als die twee oude mannetjes van de Muppet Show samen beslissen?’ Deze mannen konden die grap prima hebben en in die rvc werden de Muppets zelfs een ‘running gag’.

Meer vrouwen in topposities

Feit blijft dat nog te weinig vrouwen de weg vinden naar de top. Daarom ben ik ook voorzitter van Topvrouwen.nl geworden toen ik werd gevraagd. Dankzij Topvrouwen.nl stromen meer vrouwen door naar topposities en daar probeer ik als hun voorzitter mijn steentje aan bij te dragen. Niet door andere mensen te zeggen wat ze moeten doen. Dat is niet mijn stijl. Mannen zullen mij niet snel horen zeggen dat ze vrouwen in hun bestuur móeten verwelkomen. Bovendien spreken de cijfers voor zich: de beste output komt bewijsbaar van gemengde teams. Ik zie mijn voorzitterschap van Topvrouwen.nl in die zin eerder als symbolisch. Ik wil als vrouw andere vrouwen laten inzien wat ze kunnen toevoegen aan een team en tegelijkertijd mannen in besturen laten zien wat een vrouw in een team te bieden heeft. In die zin ben ik echt een vrouw: ik houd van verbinden. Als ik zie dat ik dingen aan elkaar kan knopen, dan zal ik dat niet laten.

Over Marry de Gaay Fortman

Marry de Gaay Fortman (51) is Advocaat en Partner bij Houthoff Buruma.

Marry’s huidige functies:

  • Sinds 2015 Lid Raad van Advies Houthoff Buruma.
  • Sinds 1998 Partner Houthoff Buruma.
  • Sinds 2016 Commissaris De Nederlandsche Bank.
  • Sinds 2016 Voorzitter Stichting Topvrouwen.
  • Sinds 2013 Commissaris GVB.
  • Sinds 2015 Voorzitter Raad van Toezicht, Toneelgroep Amsterdam.
  • Sinds 2011 Lid Raad van Toezicht, Paleis Het Loo.
  • Sinds 2008 Dagelijks bestuur, De Nederlandsche Bachvereniging.

Topvrouwen.nl

Marry de Gaay Fortman is voorzitter van Topvrouwen.nl, een database voor hooggekwalificeerde vrouwen. Topvrouwen.nl neemt talentvolle, ambitieuze vrouwen in haar database op met als doel de doorstroom van vrouwen naar topposities een impuls te geven. De database staat open voor vrouwen met relevante werkervaring in het bedrijfsleven of (semi)publieke organisaties in een rol op bestuurs-, directie- of executiveniveau. Deelname aan en raadpleging van de database Topvrouwen.nl is gratis.