Marguerite Soeteman-Reijnen is de nieuwe voorzitter van Topvrouwen.nl, een databank en netwerkorganisatie die hooggekwalificeerde vrouwen zichtbaar maakt. Haar doel? ‘Het onmogelijke mogelijk maken.’


 

Ze heeft misschien een ‘ongezonde dosis doorzettingsvermogen’, zegt Marguerite Soeteman-Reijnen (53) met een glimlach. Na haar studie rechten werkte ze zich jarenlang op in een mannenwereld. Inmiddels bevindt ze zich letterlijk en figuurlijk op grote hoogte, als bestuurder van financieel dienstverlener Aon op de achtste verdieping van het Nederlandse hoofdkantoor in Rotterdam.

Op 1 januari begint ze daarnaast als voorzitter van Topvrouwen.nl, een databank en netwerkorganisatie voor hooggekwalificeerde vrouwen die sinds 2016 bestaat. De databank telt tweeduizend vrouwen die geschikt zijn voor een hoge bestuursfunctie. “Je hoort vaak dat bedrijven geen geschikte vrouw kunnen vinden”, zegt Soeteman-Reijnen. “Wij laten zien: ze zijn er dus wel.”

Dat de Tweede Kamer onlangs een vrouwenquotum heeft aangenomen, is ontzettend goed nieuws, vindt Soeteman-Reijnen. “Het feminisme heeft zichzelf opnieuw uitgevonden”, zegt ze in het zonnige kamertje waar ze ontvangt. “Het wordt van subcultuur tot cultuur. Dat zie je ook bij het klimaat. De groep mensen die het klimaat een warm hart toedraagt, is veel groter geworden door mensen als Greta Thunberg. Dat zijn hele interessante ontwikkelingen.”

Is er momenteel een ‘Greta Thunberg’ van het feminisme?

“Ja, Emma Watson (actrice en ambassadeur bij UN Women, red.). Zij is de verpersoonlijking van millennials die op het gebied van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen het heft in eigen hand nemen, leiderschap tonen en duidelijk verwoorden hoe de wereld er in hun ogen uit zou moeten zien.”

Wat wilt u komend jaar bereiken als voorzitter van Topvrouwen?

“Het vrouwenquotum geldt voor 88 beursgenoteerde ondernemingen in Nederland. In hun Raden van Commissarissen moeten straks 30 procent vrouwen zitten. Dat is de minimale kritische massa die je moet hebben om een duurzame verandering in gang te zetten, blijkt uit onderzoek.

“Dat betekent de facto dat er de komende tijd 66 nieuwe vrouwelijke commissarissen bij beursgenoteerde bedrijven benoemd moeten worden. Volgens de Female Board Index van Mijntje Lückerath (een jaarlijks overzicht van vrouwelijke vertegenwoordigers in het bestuur van ­beursgenoteerde bedrijven, red.) zijn er nu 26,8 procent vrouwen. Maar dat is over de hele linie. Als je per ­bedrijf kijkt, moeten er in totaal 66 nieuwe vrouwen komen. Daar gaan we ­naartoe werken door de database uit te breiden, trainingen te geven en bijeenkomsten te organiseren. ­Daarnaast gaan we vijfduizend bedrijven die niet aan de beurs ­genoteerd zijn helpen met hun inspanningsverplichting om diversiteit te vergroten.”

Waarom is het zo belangrijk dat er meer vrouwen in topfuncties gaan werken?

“Jack Ma (Chinees zakenman en oprichter van Alibaba, red.) zei onlangs iets heel moois over diversiteit. Als je een bedrijf groter wil maken, heb je mannen nodig. Als je het beter wil maken, heb je vrouwen nodig. En als je een bedrijf greater wil maken, heb je allebei nodig. Ik ben heel erg voorstander van allebei. Mannen zijn vaak sneller. Vrouwen zijn vaak bedachtzamer en iets voorzichtiger. Die verschillende kwaliteiten hebben we allemaal nodig.”

U bent zelf een topvrouw. Hoe moeilijk was uw weg naar de top?

“Ik ben een van de weinige vrouwen in een mannenwereld. Ik zal niet zeggen dat ik dat altijd makkelijk vond. Maar als het moeilijk wordt, raak ik nog gedrevener om door te gaan. Ik heb misschien een ongezonde dosis doorzettingsvermogen. Dat gun je overigens niemand, want je wilt gewoon dat mensen iets bereiken omdat ze het verdienen. Maar ik vind ook: wrijving geeft glans.”

Met wat voor wrijving kreeg u bijvoorbeeld te maken?

“Vrouwen krijgen altijd te horen: voor een nieuwe functie moet je eerst die opleiding doen of dat certificaat halen. Vragen ze dat aan mannen? Nee. Je ziet continu dat mannen worden beoordeeld op hun potentieel, en vrouwen op behaalde resultaten.

“Ik kreeg ook te maken met conservatieve denkbeelden. Dat je thuis moet blijven als je kinderen krijgt. In 1999 volgde ik hoogzwanger een executive programma. Er waren mannen die zeiden: hoezo volg je deze opleiding nog?” Ze valt even stil. “Ik hield me daar dus helemaal niet mee bezig. Ik was vol ongeloof en zei: nou, om dezelfde reden als jij!”

Zakenvrouw Elske Doets, oprichter van de Young Lady Business Academy, is tegen een vrouwenquotum. Zij vreest dat een quotum de principiële strijd voor kansengelijkheid van mannen en vrouwen zal wegmasseren onder het mom ‘we hebben al een quotum’.

“Zij gelooft in of-of. Ik geloof in en-en. We moeten het allebei doen: een quotum en blijven werken aan kansengelijkheid. Je hoort ook de kritiek dat bedrijven de beste kandidaat moeten kiezen in plaats van hoe dan ook een vrouw. Dat vind ik echt onzin. Ik wil het omdraaien: hoezo denken die mannen dat ze beter zijn? Op dit moment is er zo’n structurele achterstand in te halen. We hebben jaren getracht om dat met een streefcijfer te doen. Dat lukte niet. Nu moeten we het dus met een quotum doen.”

Het verwijt klinkt ook soms dat vrouwen bescheidener zijn en minder goed kunnen onderhandelen. Valt vrouwen zelf iets te verwijten?

“Ik wil dat in een breder kader trekken. In Amerika geldt: modesty doesn’t pay. Vergeleken met Amerikanen zijn we in Nederland veel bescheidener. Dat is niet alleen iets van vrouwen, maar van alle Nederlanders. Volgens de Franse filosoof Rousseau is het enige natuurlijke verschil tussen mannen en vrouwen fysieke kracht. Mannen zijn sterker dan vrouwen. Dat is nature. Alle andere dingen zijn door nurture bepaald. Ik vind dat een hele interessante gedachte.”

U zei net nog dat mannen vaak sneller zijn en vrouwen bedachtzamer. Bent u het toch met Rousseau eens?

“Ja, dat durf ik wel te stellen. Toen ik jong was en ging werken en iedereen zei dat ik thuis moest blijven – dat is echt nurture.”

Wat zijn de grootste uitdagingen met Topvrouwen de komende tijd?

“Misschien ben ik wel een positivo. Ik heb het glas nog nooit zo halfvol gezien. Er is echt momentum om het vrouwenquotum tot een succes te maken. Ook bij mannen. Er is eindelijk consensus dat mannen en vrouwen gelijk zijn. Nu geldt: let’s go and do it.”

Bent u echt zo positief? Nederland is onlangs elf plaatsen gezakt op de internationale ranglijst van genderongelijkheid, van 27 naar 38. Er is een loonkloof, seksisme en een gebrek aan vrouwen aan de top. Er is nog veel werk te doen.

Resoluut: “Dat heb je altijd. Er worden ook mannen harrassed. Laten we ervoor zorgen dat het uitzonderingen worden. Ik wil het positief benaderen. We moeten naar een cultuur van gelijkwaardigheid van en respect voor iedereen. Of het nu mannen, vrouwen, of mensen met verschillende achtergronden zijn.”