De toetreding van vrouwen tot de top van het bedrijfsleven staat op elke boardroomagenda, maar komt onvoldoende van de grond. Het ligt voor de hand dat zittende bestuurders graag de geschiedenis ingaan als leiders die zelf de regie en verantwoordelijkheid hebben genomen. Dat kan alleen door nú te handelen: dwingende maatregelen zijn anders onontkoombaar.

Na de jaarwisseling is het tijd de blik te richten op urgente kwesties, zoals het benutten van al het beschikbare talent binnen raden van bestuur en raden van commissarissen. Bij dit benoemingsbeleid hoort een stevige focus op vrouwelijk talent – vrouwen worden immers ondanks ambitie en een gedegen track record nog te weinig verwelkomd aan de top. Aan dat stelselmatig passeren van competente vrouwen ligt in mijn optiek een enorme misvatting ten grondslag: een groter vertrouwen in mannelijke competenties lijkt diepgeworteld. Velen geloven dat (biologische) verschillen vrouwen tot ongeschikte leiders maken en beoordelen mannen en vrouwen anders – een dominante vrouw is niet sociaal vaardig, een dito man daadkrachtig en competent. Uit de macht der gewoonte hebben we onze maatschappij ingericht op een manier die geen recht doet aan kundige vrouwen. De boardroom reflecteert die ongelijkheid.

Druk van buitenaf

Topvrouwen.nl presenteert gendergelijkheid als een glasheldere businesscase. Balans leidt behalve tot aansluiting bij de markt tot een goede dynamiek en betere (financiële) resultaten, een conclusie die onderschreven wordt door leidende onderzoeken. De druk van buitenaf wordt inmiddels groter: zo stuurde Eumedion, koepel van institutionele beleggers, vorig jaar een brief aan beursgenoteerde ondernemingen die nog niet voldeden aan het wettelijk streefcijfer van ten minste 30 procent vrouwelijke bestuurders en commissarissen. Directeur Rients Abma spoorde de organisaties aan meetbare doelen en targets in te stellen en schreef te verwachten dat zij deze strategie duidelijk toelichten in het bestuursverslag.

Ook beleggersvereniging VEB wendt haar invloed aan om kritische vragen te stellen over de diversiteit van ondernemingen. Deze houding past in een bredere, internationale trend: eerder werd bekend dat de machtige Amerikaanse vermogensbeheerder Vanguard meer vrouwen in raden van bestuur wenst. Behalve shareholders zal een brede groep stakeholders zich in de toekomst uitspreken tegen de omissie dat ondernemingsbesturen allerminst een afspiegeling zijn van hun klantbestand. Die disbalans leidt tot onvrede en wellicht ook tot stemmen met de voeten.

Stop met dralen

Een deel van de bedrijven die onder de Wet bestuur en toezicht vallen, lijkt het wettelijk streefcijfer als vrijblijvend op te vatten, ondanks de voortschrijdende digitalisering die ons dwingt tot transformeren. Een brede strategische blik is nodig om te overleven binnen een disruptief klimaat met fundamenteel veranderende businessmodellen. Kort en goed: het is niet alleen vanuit reden van fairness maar ook vanuit de wens toekomstbestendig te blijven, zeer onverstandig als bedrijven bij benoemingen steeds weer het lijstje veilige mannennamen tevoorschijn halen.

Een definitief eind aan de ‘vrijblijvendheid’ ligt in het verschiet.  OCW-minister van Engelshoven heeft aangekondigd in 2019 de balans op te maken en te bekijken of de inspanningen van topbestuurders en -toezichthouders tot nu toe voldoende zijn geweest. Zo niet, dan komen er in 2020 dwingende maatregelen.

Het is de hoogste tijd dat ondernemingen hun verantwoordelijkheid pakken en handelen op basis van het voortschrijdend inzicht dat allang geen nieuws meer is: vrouwen kúnnen en wíllen besturen en toezicht houden. Het is aan zittende bestuurders om de ongelijke situatie recht te trekken, om in te zien dat het niet langer houdbaar is vrouwen te behandelen als minderheid.

Topbestuurders en -toezichthouders zijn bij uitstek van het type dat graag zelf de regie in handen houdt. Bovendien bespeur ik bij velen van hen wel degelijk intrinsieke motivatie – er wordt alleen te lang gedraald door koudwatervrees. Ik wil dan ook oproepen om te stoppen met tegenspreken en te starten met benoemen van de juiste vrouwen op de juiste plekken. Daarbij teken ik nadrukkelijk aan dat échte man/vrouwbalans bewerkstelligen verder gaat dan vrouwen benoemen op directieposities binnen HR, legal en communicatie. Vrouwen horen welkom te zijn in de business én de board.

In de database van topvrouwen.nl vindt u 1.800 board ready-topvrouwen. Doe er uw voordeel mee, voordat u zich binnenkort voor een fait accompli gesteld ziet.