Jacoby Mensinga begeleidt vrouwen naar toezichtsfuncties 

Jacoby Mensinga, beleidsmedewerker diversiteit bij De Nederlandsche Bank en lid van de raad van toezicht van Stichting Vluchteling Studenten UAF, wil vrouwen actief en tijdig wijzen op de mogelijkheid commissaris te worden. Bij De Nederlandsche Bank (DNB) toetste zij twee jaar lang bestuurders en commissarissen op hun geschiktheid. Het viel haar op dat toezicht functies in de financiële sector vooral door mannen worden bekleed. Mensinga startte daarop een initiatief om meer vrouwen naar de top te krijgen. “Inmiddels zijn er 35 vrouwen klaar om commissaris te worden.”

Vrouwen en het commissariaat

Er is weinig reden om aan te nemen dat het op tijd goedkomt met het wettelijk streefgetal van 30 procent vrouwen in de top van het bedrijfsleven. Het aantal vrouwelijke bestuurders bij Nederlandse beursondernemingen is voor het tweede achtereenvolgende jaar zelfs gedaald van 15 naar 13 procent. Het aantal vrouwen in de raden van commissarissen van Nederlandse beursondernemingen is iets gestegen naar 24,6% in 2017. Die stijging in dat laatste topgremium is hoopgevend, maar nog steeds komt de meerderheid van de nieuwe vrouwelijke commissarissen niet uit Nederland. Bovendien is slechts 25 procent van de nieuw benoemde commissarissen vrouw. Hoe komt het eigenlijk dat er zo weinig vrouwen commissaris willen worden? Is het ambitie, bescheidenheid of onbekendheid?

Weinig ambitie?

Mensinga kreeg een antwoord op deze vragen toen zij van 2013 tot en met 2015 bij De Nederlandsche Bank (DNB) bijna 150 bestuurders en commissarissen uit de financiële sector toetste op hun geschiktheid om deze functie te kunnen uitoefenen. “Het viel mij destijds op dat toezichtsfuncties in de financiële sector hoofdzakelijk door mannen worden bekleed. Daarnaast waren de vrouwen die ik sprak veel bescheidener over hun kwalificaties voor de functies dan hun mannelijke collega’s. Ten slotte – en dat was voor mij echt de trigger –  kende ik vrijwel geen enkele vrouw in mijn omgeving die de ambitie uitsprak om commissaris te worden. Wanneer ik vrouwen vroeg of zij overwogen hadden om commissaris te worden of lid van een raad van toezicht, vroegen zij zich hardop af of zij dat wel zouden kunnen. Terwijl ik toch stevige vrouwen zag, met indrukwekkende cv’s.” Mensinga concludeert: “Dat vrouwen geen commissaris worden komt dus niet door gebrek aan ambitie, maar meer onwetendheid. Het is niet voldoende bekend dat commissaris worden überhaupt een mogelijkheid is, ook als je nog niet gepensioneerd bent.”

Women in Financial Services

Bij Women in Financial Services (WIFS), een professioneel netwerk voor vrouwen die werkzaam zijn in de financiële sector, ontmoette Mensinga meer vrouwen die ze bevroeg over hun ambitie en bekendheid met het commissariaat. Tijdens een WIFS-event dat in 2015 plaatsvond, met als titel Hoe word ik commissaris?, kwam Mensinga op het idee meer werk te maken van de doorstroom van vrouwen naar toezichtsfuncties.De zaal zat vol. Toptoezichthouder Margot Scheltema vroeg wie er commissaris wilde worden. Meerdere vrouwen staken daarop hun hand op. Mooi natuurlijk, maar ik vroeg me hardop af hoe zij dat zouden gaan realiseren. Zo ontstond het idee om een groep te starten voor vrouwen met de ambitie om commissaris te worden.” Op het voorstel van Mensinga volgden direct enthousiaste reacties. “In het najaar ben ik gestart met een groep van 9 heel verschillende vrouwen. Op die eerste avond besprak ik met de groep waar ze behoefte aan hadden en dat bleken praktische zaken te zijn. Wat houdt het vak van commissaris precies in? Waarvoor ben ik straks verantwoordelijk? Welke opleidingen zijn er? In welke sector zou ik willen werken? Wat is mijn aandachtsgebied? Hoe zorg ik dat mijn cv commissariaat-proof is? Hoe kom je aan zo’n functie?” Mensinga regelde om de twee maanden een bijeenkomst over dit onderwerp, met diverse sprekers: vooral vrouwen uit de financiële sector die vertelden over hun ervaring, maar ook mannen die spraken over het belang van een goed netwerk om een functie te vinden. “Het bleek te werken. De deelnemende vrouwen stromen sindsdien door naar raden van toezicht en commissariaatsfuncties. Misschien niet altijd in het tempo dat ik voor ogen had, maar er is beweging en je moet ergens beginnen. De deelnemers doen kennis op, delen ervaringen en stimuleren elkaar in het zetten van vervolgstappen. Die aanjaagrol is heel belangrijk. Ik ben in het voorjaar met een vierde commissariaatsgroep gestart en zie dat de eerdere groepen nog steeds onderling contact hebben en elkaar wijzen op interessante vacatures en hun netwerken delen. Zo reikt het effect verder dan ik in eerste instantie beoogd had”.

Durven uitspreken

Op de vraag hoe het staat met haar eigen ambitie commissaris te worden, vertelt Mensinga dat zij al een aantal jaren op lokaal niveau actief is met het helpen van vluchtelingen met taalles en bij het integreren in de Nederlandse samenleving. “In de zomer van 2015 heb ik expliciet mijn ambitie uitgesproken. In een interview met Renate Tromp van internetplatform Ambitious Mama zei ik dat het mijn droom en ambitie was om commissaris te worden bij Stichting voor Vluchteling Studenten UAF. ‘Dat weten ze daar nog niet hoor, maar het gaat wél gebeuren’, zei ik in het interview.” Mensinga geeft direct toe dat ze het spannend vond hardop uit te spreken wat ze wilde. “Misschien is het typisch vrouwelijk om op voorhand te twijfelen of je eigenlijk wel commissaris kunt worden.”

Vorig jaar zomer was er een vacature voor een rvt-functie bij het UAF en Mensinga zette alles op alles om die functie te krijgen. “Dat is gelukt en ik vind het geweldig om een bijdrage te kunnen leveren aan deze stichting die belangrijk werk doet, namelijk vluchtelingstudenten ondersteunen bij hun studie en het vinden van een baan. Daarnaast kan ik de ervaringen die ik hier opdoe weer gebruiken in de commissariaatsgroepen, zoals mijn les dat je je ambitie moet durven uitspreken en dan ook moet durven waarmaken, durven geloven in je eigen ambitie en gaan voor een functie waar je hart ligt”.

De nummer 1 meest invloedrijke vrouwelijke commissaris

Inmiddels hebben ruim 35 vrouwen deel genomen aan deze commissariaatsgroepen onder de vlag van WIFS. Om ervoor te zorgen dat de uitgesproken ambities levend blijven organiseerde Mensinga begin deze zomer een avondsessie voor alle vier de groepen. “Ambities moet je koesteren en het werkt het best om dat samen te doen. Met korte inspirerende verhalen over de passies van de deelnemers, drie verschillende tafelschikkingen om goed te kunnen netwerken en een inspirational speech van de meest invloedrijke vrouwelijke commissaris: Petri Hofsté, aldus de meest recente ranking van het magazine Management Scope. Het was een aangename verrassing dat Petri de hele avond kwam, Ze deelde veel ervaringen en inzichten en was voor ons een rolmodel. Kostbaar, want herkenbare rolmodellen zijn een absolute must om meer vrouwen op een commissarisfunctie te krijgen.”

Vermelden; Fotografe Marianne Driessen